Вынікі сустрэчы з кіраўніцтвам аддзела па справах іншаземцаў Паморскага ваяводскага ўпраўлення — 10 кастрычніка

10 кастрычніка 2026 года прадстаўнікі Tu Żyjemy сустрэліся са Спадарыняй Дырэктаркай аддзела па справах іншаземцаў Паморскага ваяводскага ўпраўлення. Размова доўжылася каля паўтары гадзіны. Абмеркавалі разгляд заяў, электронныя сістэмы, судовыя справы і далейшую сумесную працу над паляпшэннем працэсу легалізацыі побыту.

Нагрузка на ўпраўленне

Паводле Спадарыні Дырэктаркі, на агульны электронны адрас упраўлення паступае каля 1 600 лістоў штодня: дакументы, дапаўненні да спраў, звароты і іншая карэспандэнцыя.

На момант сустрэчы ўпраўленне накіроўвала каля 720 запытаў на дапаўненне дакументаў для разгляду справы па сутнасці на тыдзень — wezwania do uzupełnienia braków merytorycznych.

Што адбываецца пасля здачы адбіткаў пальцаў

Як патлумачыла Спадарыня Дырэктарка, пастаяннае дасыланне дакументаў пасля здачы адбіткаў, але да атрымання wezwania па сутнасці справы, не прасоўвае справу ў чарзе. Ponaglenia таксама не змяняюць яе месца ва ўнутранай чарзе ўпраўлення.

Калі прыходзіць wezwanie do uzupełnienia braków merytorycznych, справа ўжо знаходзіцца на этапе разгляду па сутнасці — у асобнай чарзе. Пасля дасылання дакументаў яна не вяртаецца ў агульную чаргу чакання.

На гэтым этапе неабходна падаць поўны і актуальны камплект дакументаў паводле атрыманага спіса. Паводле Спадарыні Дырэктаркі, пасля падачы ўсіх запытаных дакументаў рашэнне павінны прыняць даволі хутка — арыенціровачна на працягу месяца. Гэта агучаны падчас сустрэчы арыенцір, а не гарантаваны тэрмін для кожнай справы.

Асобным застаецца пытанне істотнай змены абставін — напрыклад, падставы побыту. На сустрэчы ў першых чыслах лістапада ўдакладнім, як дзейнічаць у такіх выпадках: калі паведамляць пра змены і якім чынам перадаваць дакументы.

Як працуюць электронныя сістэмы

Абмеркаванне дапамагло лепш зразумець, дзе захоўваюцца матэрыялы справы і як супрацоўнікі працуюць з імі. Электронная падача заявы пакуль не азначае, што ўся далейшая праца са справай адбываецца выключна ў электронным выглядзе.

EZD выкарыстоўваецца для рэгістрацыі і апрацоўкі карэспандэнцыі, захоўвання электронных дакументаў і адсканаваных матэрыялаў справы: заяў, даведак ZUS, дэкларацый PIT і іншых дакументаў.

Паводле Спадарыні Дырэктаркі, аўтаматычны імпарт заяў з MOS у EZD ужо працуе. Наколькі эфектыўна ён працуе на практыцы, стане больш зразумела пасля пачатку разгляду гэтых спраў.

Пры гэтым заявы з MOS раздрукоўваюць і на іх аснове фарміруюць папяровую справу.

У справах паводле заяў, пададзеных да ўкаранення MOS, большасць матэрыялаў захоўваецца на паперы. У EZD ёсць толькі частка дакументаў, таму наяўнасць запісу ці асобных файлаў у сістэме не азначае, што інспектар мае поўную электронную копію справы.

Захоўванне дакументаў — толькі частка працы. Інспектару таксама трэба бачыць этап разгляду заявы і правяраць звесткі пра іншаземца. Для гэтага выкарыстоўваюцца іншыя сістэмы, якія мы таксама абмеркавалі на сустрэчы.

Cudzoziemcy — адна з асноўных сістэм Паморскага ваяводскага ўпраўлення. У ёй супрацоўнікі працуюць са справамі і бачаць іх статусы; яе развіццё арганізуе Паморскае ваяводскае ўпраўленне. Сістэма звязаная з EZD і POBYT праз нумар справы. Аб’ём інтэграцыі і ступень аўтаматызацыі абмену данымі яшчэ трэба ўдакладніць.

POBYT — агульнадзяржаўная сістэма, якая аб’ядноўвае звесткі пра іншаземца, у тым ліку пра візы, цяперашнія падставы побыту, праверкі Памежнай службы (Straż Graniczna) і іншую агульную інфармацыю. Доступ да яе маюць упаўнаважаныя супрацоўнікі адпаведных органаў, у тым ліку супрацоўнікі ваяводскага ўпраўлення.

Даныя заяў з MOS таксама павінны трапляць у Cudzoziemcy і POBYT. Пакуль нам трэба ўдакладніць, ці ёсць аўтаматычны імпарт, ці гэтыя звесткі ўносяць уручную.

Якія змены абмяркоўваюцца

Паводле Спадарыні Дырэктаркі, Міністэрства ўнутраных спраў і адміністрацыі (MSWiA) зацікаўленае ў пачатку разгляду заяў, пададзеных праз MOS. Абмяркоўваецца магчымасць пачаць разгляд часткі такіх заяў. На момант сустрэчы гэты падыход яшчэ не быў укаранёны. Як толькі даведаемся падрабязнасці пра тэрміны і парадак магчымага ўкаранення гэтых змен, адразу паведамім.

На 13 кастрычніка запланаваная сустрэча прадстаўнікоў упраўлення з выканаўцам работ па мадэрнізацыі Cudzoziemcy. Сярод задач, якія абмяркоўваюцца, — развіццё абмену дакументамі паміж Cudzoziemcy і EZD і забеспячэнне доступу да актуальных матэрыялаў справы, каб паскорыць працу інспектараў.

CUKR і размеркаванне працы паміж супрацоўнікамі

Спадарыня Дырэктарка адзначыла, што заявы на CUKR падае няшмат людзей і гэтая працэдура пакуль не карыстаецца вялікай папулярнасцю.

На наступнай сустрэчы прапануем абмеркаваць, ці можна накіраваць частку супрацоўнікаў, якія займаюцца CUKR, на разгляд іншых спраў.

Паводле атрыманых намі тлумачэнняў, адпаведныя дадатковыя працоўныя месцы фінансуюцца праз FAMI і звязаныя з пэўнымі задачамі праекта. Таму асобна ўдакладнім, якія змены ўмоў фінансавання і ўзгадненні спатрэбяцца для пераразмеркавання працы. Пакуль гэта наша прапанова для абмеркавання.

Папяровыя справы і перадача матэрыялаў у суд

Абмеркавалі, як перадача справы ў суд уплывае на далейшую працу з ёй.

Як патлумачыла Спадарыня Дырэктарка, у суд накіроўваюць арыгіналы матэрыялаў. Паколькі старыя справы пераважна папяровыя, у электронных сістэмах застаецца толькі частка дакументаў.

Раней перад адпраўкай спраў рабілі копіі, у тым ліку сканы, але потым ад гэтай практыкі адмовіліся. Спадарыня Дырэктарка патлумачыла гэта значнымі выдаткамі часу на капіраванне і сканаванне пры ўзрослай нагрузцы: паводле яе, прыкладна паўтара года таму судовых разбіральніцтваў, звязаных з зацягваннем разгляду спраў, было ў пяць разоў менш.

У выніку інспектар часта не мае поўнай электроннай копіі папяровай справы, перададзенай у суд. Так Спадарыня Дырэктарка патлумачыла арганізацыйны бок гэтай праблемы.

Дапаўненне пра прычыны падачы касацыйных скаргаў

У дадатак да прычын, пра якія мы расказвалі раней, Спадарыня Дырэктарка назвала яшчэ адну: магчымасць зменшыць канчатковыя выплаты заяўнікам.

Мы дадаткова праверылі гэта паводле захаваных судовых рашэнняў у нашай базе. У правераную 10 кастрычніка выбарку ўвайшлі 48 спраў супраць Паморскага ваяводы, у якіх Ваяводскі адміністрацыйны суд у Гданьску (WSA) прысудзіў заяўніку грашовую суму і ёсць наступнае рашэнне Вышэйшага адміністрацыйнага суда Польшчы (NSA):

• у 18 справах прысуджэнне гэтай сумы скасаванае;
• у 30 справах сума захаваная;
• выпадкаў памяншэння да меншай, але ненулявой сумы ў гэтай выбарцы не выяўлена.

Пры гэтым скасаванне грашовай сумы не заўсёды азначала скасаванне абавязку разгледзець заяву. Напрыклад, у справе II OSK 349/26PL NSA скасаваў прысуджэнне грашовай сумы, але пакінуў у сіле абавязак разгледзець заяву на працягу 30 дзён, устаноўлены рашэннем WSAPL.

Працяг працы над праграмай

Як мы ўжо расказвалі, мы пачалі сумесную працу з адміністрацыяй над канцэпцыяй праграмы, якая дапаможа чалавеку вызначыць патрэбныя дакументы і падрыхтаваць іх з улікам сваёй сітуацыі.

На гэтай сустрэчы абмеркавалі наступны крок: ці можна справы, падрыхтаваныя праз праграму з поўным і актуальным камплектам дакументаў, адразу перадаваць на разгляд па сутнасці. Гэта магло б скараціць колькасць паўторных запытаў і час чакання, за які дакументы паспяваюць страціць актуальнасць.

Спадарыня Дырэктарка азнаёмілася з прапанаванай схемай і выказала гатоўнасць паглядзець прэзентацыю праграмы і ацаніць магчымасць такога парадку працы — пакуль без абяцання яго ўкаранення.

Паводле інфармацыі, агучанай на сустрэчы, вынікаў нашай працы таксама чакаюць у MSWiA. Спадзяёмся, што гэты досвед дапаможа наладзіць выніковае супрацоўніцтва паміж адміністрацыяй і жыхарамі Паморскага ваяводства.

Супрацоўніцтва і сустрэча ў першых чыслах лістапада

Спадарыня Дырэктарка адзначыла, што спецыялісты з адпаведнымі кампетэнцыямі могуць разгледзець удзел у працэдурах публічных закупак. Мы прапанавалі бясплатна дапамагчы выканаўцу цяперашняй мадэрнізацыі з лічбавізацыяй упраўлення. Спадарыня Дырэктарка паведаміла, што перадасць яму нашу прапанову. Ці прыме выканаўца гэтую дапамогу, пакуль невядома.

На першыя чыслы лістапада запланаваная шматгадзінная рабочая сустрэча з кіраўніцтвам і інспектарамі аддзела па справах іншаземцаў Паморскага ваяводскага ўпраўлення. Асноўныя тэмы — патрабаванні да праграмы і падрабязны разбор этапаў працы са справай ва ўпраўленні.

Таксама падрыхтуем іншыя прапановы на аснове атрыманай інфармацыі. Асобна хочам разабрацца, што перашкаджае ўзгоднена разглядаць справы ўсёй сям’і і якія змены дапамогуць пазбегнуць сітуацый, калі дзеці атрымліваюць карты побыту значна пазней за бацькоў.

Падрыхтаваныя намі схемы адлюстроўваюць наша цяперашняе разуменне працы ўпраўлення. Гэта спрошчаныя рабочыя схемы паводле вынікаў сустрэч — яны будуць удакладняцца і дапаўняцца па меры далейшага супрацоўніцтва з упраўленнем.