Для СМІ: пратэст наконт легалізацыі знаходжання ў Гданьску

Найважнейшае

Дата: панядзелак, 7 верасня 2026 г.
Час: 16:30–18:00
Месца: ul. Chmielna 74/76, Гданьск, перад Аддзелам у справах замежнікаў Паморскага ваяводскага ўпраўлення
Форма: мірны стацыянарны сход
Статус: заяўлены ў звычайным парадку і апублікаваны ў BIP горада Гданьска
Арганізатар: нізавая ініцыятыва Tu Żyjemy
Кантакт для СМІ: contact@tuzyjemy.pl

Сфера пратэсту

Пратэст датычыцца эфектыўнасці працэсаў выдачы дазволаў на знаходжанне: прадказальных тэрмінаў, індывідуальнай ацэнкі кожнай заявы, поўнай праверкі дакументаў і бяспекі, а таксама адкрытых даных аб працы адміністрацыі. Мы не прапануем змяняць правілы надання польскага грамадзянства або аўтаматычна прымаць станоўчыя рашэнні.

Хто мы

Tu Żyjemy — гэта нізавая ініцыятыва жыхароў, якія хочуць дзейнічаць разам у грамадскіх справах. Легалізацыя знаходжання — наша першая ініцыятыва, але яна не вызначае ўсёй платформы.

Хто нас падтрымлівае

Пратэст падтрымліваюць:

Transport i Logistyka Polska (TLP) — арганізацыя працадаўцаў транспартнай галіны;
PSPD-Gdynia — Паморскае аб’яднанне аўтаперавозчыкаў.

Абедзве — арганізацыі працадаўцаў. Затрымкі з выдачай карт побыту б’юць па іх членах непасрэдна: кіроўца без сапраўднага дакумента не паедзе ў міжнародны рэйс, а фірма не спланюе перавозкі.

Чаму мы пратэстуем

Пратэст датычыцца сістэмы і адказнасці ўстаноў, а не ацэнкі асобных супрацоўнікаў ужонда. Дзяржава прымае заяву і мыта, а потым месяцамі ці гадамі не выдае рашэння і не падае пераканаўчага плана ліквідацыі запазычанасці.

За нумарамі спраў стаяць звычайныя чалавечыя жыцці. Адзін чалавек не можа паехаць да хворага дзіцяці ці на пахаванне бацькі, бо выезд азначае рызыку не здолець вярнуцца дадому ў Польшчу. Іншы працуе, вучыцца, выхоўвае дзяцей ці вядзе сваю справу, але гадамі не можа спакойна планаваць паездку, змену працы ці будучыню сям’і.

Шматгадовае чаканне можа азначаць:

разлучэнне сям’і або немагчымасць наведаць блізкіх за мяжой;
нявызначанае становішча дзіцяці, калі яго справа залежыць ад незавершанай справы бацькі ці маці;
немагчымасць выехаць і вярнуцца ў Польшчу нягледзячы на законна трывалае правадзінне;
цяжкасці са зменай працы або вядзеннем прадпрымальніцкай дзейнасці;
немагчымасць выконваць абавязкі, якія патрабуюць замежных паездак, — ад міжнародных рэйсаў кіроўцаў, праз паездкі навукоўцаў на канферэнцыі, да камандзіровак работнікаў іншых галін, — што адчуваюць і працадаўцы;
паведамленні пра блакаванне рахунку, карткі ці часткі банкаўскіх паслуг або пра патрэбу дадатковай праверкі, калі ранейшы дакумент пра знаходжанне страціў сілу, а новая картка яшчэ не выдадзена;
немагчымасць спакойна планаваць вучобу, падарожжы і сямейнае жыццё.

Колькі доўжыцца ўвесь шлях? 26–28 месяцаў

Паводле даных праекта Pobytrack поўны шлях ад падачы заявы да атрымання карткі ў назіраных справах у Гданьску доўжыўся ў канцы ліпеня 2026 г. 26–28 месяцаў.

Астатнія даступныя даныя складаюцца ва ўзгодненую карціну таго самага маштабу чакання:

паводле даных Pobytrack, біяметрыі ў Гданьску зараз чакаюць каля 9 месяцаў;
MSWiA прыводзіць 598 дзён, гэта значыць каля 19,7 месяца, як сярэдні тэрмін правадзінняў пра часовае знаходжанне, якія вёў Паморскі ваявода ў 2026 г. да 6 ліпеня.

На практыцы біяметрыя — гэта этап, пасля якога справа можа перайсці да поўнага разгляду па сутнасці. Каб паказаць маштаб:

каля 9 месяцаў да біяметрыі + 598 дзён, гэта значыць каля 19,7 месяца правадзіння = маштаб каля 28–29 месяцаў

Гэты разлік вельмі блізкі да назіраных Pobytrack 26–28 месяцаў ад заявы да карткі. Аднак гэта не афіцыйная формула: MSWiA не тлумачыць, ад якой менавіта падзеі сістэма адлічвае 598 дзён, а абодва зводы могуць ахопліваць розныя групы спраў. Але яны паказваюць узгоднены парадак велічыні — чалавек чакае завяршэння ўсяго шляху каля двух гадоў і некалькіх месяцаў.

Афіцыйная крыніца: адказ MSWiA на інтэрпеляцыю № 18089PL🌐 Перакласці

Суды пацвярджаюць маштаб праблемы

Пры правадзінні, якое доўжыцца 26–28 месяцаў, частка людзей — пасля раней пададзенага панаглення — вырашае падаць скаргу на бяздзейнасць або цяганіну ў ваяводскі адміністрацыйны суд.

У Гданьску 99,6% спраў пра знаходжанне, разгледжаных судом па сутнасці, скончыліся станоўча для скаржнікаў. Адміністрацыйны суд не выдае дазволу на знаходжанне. Ён ацэньвае, ці бяздзейнічаў ужонд і ці не вёў справу з цяганінай. Такая высокая доля станоўчых рашэнняў паказвае, што праблема не зводзіцца да асобных гісторый ці да суб’ектыўнага адчування занадта доўгага чакання.

Аднак судовы шлях мае ў Паморскім ваяводстве парадаксальны вынік. Пасля перадачы справы ў WSA ужонд можа спыніць далейшыя дзеянні да яе вяртання з суда. Практыка выглядае па-рознаму ў розных ваяводствах. Таму адно з нашых патрабаванняў — каб ужонд захоўваў рабочую копію справы і далей выконваў усе дзеянні, якія не патрабуюць доступу да арыгіналаў.

Станоўчыя рашэнні не абмяжоўваюцца Гданьскам. Мы сабралі і прааналізавалі больш за 4 000 рашэнняў WSA і NSA у справах пра знаходжанне з усёй Польшчы. Большасць апублікаваных пазіцый можна самастойна праверыць у Цэнтральнай базе рашэнняў адміністрацыйных судоў; справы WSA у Варшаве ўзятыя з рэестра гэтага суда, іх няма ў CBOSA, і ў нас яны выразна пазначаныя.

Паглядзець агульнапольскую статыстыку і базу рашэнняў WSA/NSA

Працяг: art. 100d. Даныя паказваюць таксама выразную разыходжанне паміж дзейным законам і практыкай судоў. Вышэйшы адміністрацыйны суд адмовіўся ўжыць чарговае падаўжэнне прыпынення тэрмінаў, прызнаўшы яго несумяшчальным з канстытуцыйным правам на суд. З кастрычніка 2025 г. у аналізаваных рашэннях пачала пераважаць лінія, узгодненая з практыкай NSA, паводле якой art. 100d не лічыцца аўтаматычнай перашкодай для ўстанаўлення бяздзейнасці або цяганіны. У нашай базе 96% спраў, разгледжаных па сутнасці з гэтага моманту, скончыліся спрыяльна для скаржнікаў.

Нягледзячы на замацаванне гэтай судовай лініі, art. 100d застаецца ў законе і фармальна мае дзейнічаць да 4 сакавіка 2027 г. Гэта азначае, што суды аднаўляюць абарону ад бяздзейнасці ў канкрэтных справах, тады як заканадаўца па-ранейшаму захоўвае норму, якая гэтую абарону мела скасаваць.

Як дзейнічае art. 100d і што вынікае з рашэнняў NSA

Даведка: 7 дзён, а не месяцы. Затрымкі датычацца не толькі рашэнняў пра знаходжанне. Даведка, якая пацвярджае дату падачы заявы, нумар справы або тое, што правадзінне працягваецца, мае быць выдадзена без залішняга зацягвання, не пазней чым праз 7 дзён. Калі ужонд не можа выдаць дакумент патрэбнага зместу, ён мае афіцыйна адмовіць, а не маўчаць тыднямі ці месяцамі. Адсутнасць даведкі можа на практыцы ўскладняць вырашэнне спраў у банку, ZUS або ў гміне.

Прававая падстава: art. 217 § 3 і art. 219 KPA.

Што рабіць, калі ужонд не выдае даведку ў тэрмін? →

472 → 273 дні — змена ва Уроцлаве

Афіцыйны сярэдні тэрмін правадзіння ў Ніжняй Сілезіі знізіўся з 472 дзён у 2024 г. да 273 дзён у 2025 г. Ніжнесілезскае ваяводскае ўпраўленне паведаміла таксама пра зніжэнне выдаткаў на судовыя рашэнні і кампенсацыі на 84,7%, змяншэнне колькасці скаргаў у WSA на 16,1% і скарачэнне запазычанасці за 2022 г. і ранейшыя гады да 507 спраў.

Крыніца: Ніжнесілезскае ваяводскае ўпраўленнеPL🌐 Перакласці

Паморскае на фоне Малапольскага і Ніжняй Сілезіі

У 2025 г. Малапольскае і Ніжнесілезскае ваяводствы прынялі больш заяў пра часовае знаходжанне, чым Паморскае, і ўсё ж дасягнулі карацейшых афіцыйных сярэдніх тэрмінаў. Гэта не значыць, што адно рашэнне можна аўтаматычна перанесці з аднаго ўпраўлення ў іншае. Але гэта паказвае, што сама колькасць заяў не тлумачыць усёй розніцы, а арганізацыя працы, рэсурсы, нагляд і спосаб вядзення найстарэйшых спраў маюць значэнне.

Паглядзець параўнанне Паморскага, Малапольскага і Ніжняй Сілезіі

Галоўныя напрамкі зменаў

1. Афіцыйны план і адкрытыя даныя

Афіцыйны і агульнадаступны план скарачэння запазычанасці, пададзены Паморскай ваяводай, з канкрэтнымі тэрмінамі і штомесячнымі мэтамі. Поўная інфармацыя пра колькасць, узрост і час разгляду спраў, а таксама рэгулярная публікацыя рэальных тэрмінаў чакання.

2. Эфектыўная арганізацыя правадзінняў

Належны штат, справаздача пра вынікі праекта FAMI, неадкладнае выкананне адміністрацыйных дзеянняў пасля рэгістрацыі заявы, пачатак разгляду па сутнасці без чарговай затрымкі пасля выканання патрэбных умоў, пазначэнне рэалістычнага тэрміну разгляду справы пры ўхіленні фармальных недахопаў, каардынацыя спраў членаў адной сям’і, працяг магчымай працы пасля перадачы справы ў WSA і своечасовае апрацоўванне афіцыйных зваротаў.

3. Адказнасць адміністрацыі і эфектыўны лічбавы працэс

Скасаванне art. 100d і аднаўленне адказнасці адміністрацыі за своечасовае вынясенне рашэнняў, хуткія працэдуры, заснаваныя на аб’ектыўных прыкметах справы, а не на грамадзянстве, спрашчэнні для паўтаральных і сямейных спраў, а таксама інтэграцыя MOS 2 са ST POBYT, EZD, ваяводскімі сістэмамі і дзяржаўнымі рэестрамі.

Прачытаць поўныя 15 патрабаванняў разам з абгрунтаваннем

Што мы зрабілі да пратэсту

Пратэст — чарговы этап дзеянняў ініцыятывы Tu Żyjemy. 24 чэрвеня 2026 г., сабраўшы больш за 3 700 подпісаў анлайн, мы падалі пакет з трох дакументаў: петыцыю ў Сейм, петыцыю Паморскаму ваяводзе і зварот да Міністра лічбавізацыі і Кіраўніка Упраўлення ў справах замежнікаў.

Паралельна мы ствараем публічную базу ведаў. Мы прааналізавалі больш за 4 000 рашэнняў WSA і NSA у справах пра знаходжанне. Аналіз паказаў выразную змену практыкі: з кастрычніка 2025 г. пачала пераважаць лінія, паводле якой art. 100d не блакуе аўтаматычна ўстанаўленне бяздзейнасці або цяганіны. У нашай базе 96% спраў, разгледжаных па сутнасці з гэтага моманту, скончыліся спрыяльна для скаржнікаў.

Мы аналізуем таксама сітуацыю з легалізацыяй знаходжання ў розных ваяводствах і публікуем адказы ўстаноў, інструкцыі і гатовыя ўзоры лістоў ва ўстановы і суды — у прыватнасці панагленняў, скаргаў у WSA і заяў пра выдачу даведкі.

Паглядзець гісторыю нашых дзеянняў →

Матэрыялы і крыніцы

Кантакт для СМІ

E-mail: contact@tuzyjemy.pl

Тэлефон: +48 730 927 292

Размовы з арганізатарамі і ўдзельнікамі будуць магчымыя на месцы. Наконт больш ранніх размоў просім звяртацца поштай або тэлефонам.

Стан матэрыялаў: 28 жніўня 2026 г.